Amphora Wijn: Herontdekking van de Traditie

Het gebruik van terracotta door wijnmakers komt voort uit de wens om terug te keren naar de oorsprongen, en de oude band tussen mens en natuur die duizenden jaren teruggaat nieuw leven in te blazen. Deze trend is nu steeds wijdverspreider over de wereld, vooral in westerse landen met een sterke wijntraditie, zoals Italië en Spanje.

De pionier van de moderne herontdekking van amphora wijn was Josko Gravner van de Gravner wijnmakerij, die in 1996 begon met het produceren van zijn Ribolla Gialla met lange schilmaceraties in Georgische kleivaten die ondergronds zijn begraven, bekend als Qvevri—inspiratie puttend uit de traditionele methoden die nog steeds in de Kaukasus worden gebruikt. Een paar jaar later begon Giusto Occhipinti van de Siciliaanse wijnmakerij COS Spaanse terracotta vaten genaamd Tinajas te gebruiken voor de productie van Cerasuolo di Vittoria, en overtuigde hij al snel zijn vriend Elisabetta Foradori om dezelfde aanpak voor haar Teroldego in Trentino aan te nemen.

Sindsdien hebben veel wijnmakers dit pad gevolgd, en vandaag, gezien de wereldwijde verspreiding van dit fenomeen, hebben sommigen beweerd dat “amphora de nieuwe barrique is,” wat de wereldwijde betekenis van deze productierevolutie benadrukt. De redenen achter dit succes liggen voornamelijk in de voordelen van terracotta voor de productie van natuurlijke en ambachtelijke wijnen, gemaakt door middel van lange maceraties en zonder toevoegingen. De voordelen van terracotta zijn onder andere:

• Uitstekende thermische isolatie, verder verbeterd door de mogelijkheid om de containers te begraven;
• Continue oxygenatie, mogelijk gemaakt door de porositeit van het materiaal;
• Het vermogen om de integriteit van het fruit te behouden zonder stoffen tussen de container en de wijn over te dragen, waardoor de variëteitsexpressie wordt versterkt.

Deze voordelen maken langzame fermentaties met schilcontact mogelijk, zonder de noodzaak van externe middelen zoals zwaveldioxide, toegevoegde aroma's, gisten of andere toevoegingen. Hoewel het proces eenvoudig lijkt, zijn de mogelijkheden en productiemethoden in feite zeer divers.

Verschillende Productiemethoden

De productie van amphora wijnen kan sterk variëren en is nu vaak onderhevig aan experimentele benaderingen. In Italië ontsteelen producenten over het algemeen de druiven en vullen ze de containers met zowel most en schillen, vertrouwend op spontane fermentatie en het vermijden van het gebruik van sulfieten of enologische toevoegingen. De fermentatiefase duurt meestal slechts een paar dagen, waarin handmatige punch-downs worden uitgevoerd om de druivenschillen onder te dompelen. Aan het einde van dit proces kan schilmaceratie enkele maanden doorgaan, waardoor de extractie van aromatische en fenolische verbindingen mogelijk is.

In Georgië, waar de Qvevri-traditie tot op de dag van vandaag levend en vitaal is gebleven, zijn er drie hoofdtraditionele methoden:

• Kakheti-methode: de druivenschillen blijven tijdens de fermentatie in contact met de most;
• Imereti-methode: slechts ongeveer 10% van de schillen, zonder stelen, zijn inbegrepen;
• Kartli-methode: ongeveer 30% van de schillen en stelen zijn inbegrepen.

Een gemeenschappelijk kenmerk van de productie van amphora wijnen is daarom de totale of gedeeltelijke aanwezigheid van druivenschillen in de most gedurende de fermentatie (of zelfs langer), zowel voor witte als rode wijnen. Een belangrijke variabele is echter het type terracotta vat dat wordt gebruikt:

• Qvevri uit Georgië zijn grote vaten met een gemiddelde capaciteit van 1.000 liter. Ze hebben geen handvatten, zijn van binnen bekleed met bijenwas en van buiten met kalk, zijn ondergronds begraven en vaak open gelaten om kooldioxide te laten ontsnappen;
• Tinajas uit Spanje overschrijden meestal niet de 8.000 liter, zijn soms bekleed met teer, zelden begraven en meestal afgesloten met deksels;
• Toscaanse klei-jar uit Impruneta zijn groot, poreus maar stevig, en meestal ongecoat, wat de langdurige keramische traditie van de regio vertegenwoordigt.

Buiten deze variaties kan elke wijnmaker kiezen hoe hij het productieproces aanpast, afhankelijk van de gewenste stijl en druivensoort. Bijvoorbeeld, Ribolla Gialla vereist lange maceraties om zijn aromatische complexiteit volledig tot uitdrukking te brengen, terwijl een rode druif zoals Aglianico de neiging heeft om gestructureerde wijnen te produceren, zelfs met kortere schilcontacttijden.

Ontdek de unieke persoonlijkheid en charme van amphora wijnen die online beschikbaar zijn op Callmewine — nu in de aanbieding voor een speciale prijs.