Wijn in Amphora, de Herontdekking van de Traditie

Het gebruik van terracotta door producenten weerspiegelt een verlangen om terug te keren naar de oorsprongen, waarbij de oude relatie tussen mens en natuur die duizenden jaren teruggaat, opnieuw wordt ontdekt. Deze trend is nu steeds wijdverspreider over de wereld, vooral in westerse landen met een sterkere wijnbouwtraditie, waaronder Italië en Spanje.

De pionier van de herontdekking van amphora wijn was Josko van de Gravner wijnmakerij die, beginnend in 1996, begon met het produceren van zijn Ribolla Gialla met lange maceraties op de schillen in Georgische ondergrondse containers genaamd Qvevri, geïnspireerd door tradities die nog steeds actief zijn in de landen van de Kaukasus. Een paar jaar later introduceerde Giusto Occhipinti van de Siciliaanse COS wijnmakerij het gebruik van Spaanse terracotta containers genaamd Tinajas voor de productie van Cerasuolo di Vittoria, en overtuigde hij snel zijn vriend Elisabetta Foradori om hetzelfde te doen met Teroldego in de regio Trentino.

Sindsdien hebben veel producenten dit pad gevolgd en vandaag, gezien de wereldwijde verspreiding van het fenomeen, hebben sommigen gezegd dat "amphora de nieuwe barrique is". Dit geeft een idee van het wereldwijde belang van deze productierevolutie. De redenen voor dit succes bestaan vooral uit de voordelen van terracotta voor de productie van artisanal wines, geproduceerd met lange maceratie op de schillen en zonder het gebruik van additieven. Deze positieve eigenschappen bestaan uit:

• Uitstekende thermische isolatie, ook bevorderd door de mogelijkheid om de containers te begraven;
• Constante oxygenatie, mogelijk gemaakt door de porositeit van het materiaal;
• Vermogen om het fruit intact te bewaren zonder verlies van stoffen tussen de container en de vloeistof, waardoor de fruitvariëteit kan opvallen.

De combinatie van deze voordelen maakt het mogelijk om langzame fermentaties met maceratie op de schillen zonder de noodzaak van externe agenten zoals zwaveldioxide, aroma's, gisten en andere additieven. Het klinkt allemaal heel eenvoudig, maar de mogelijkheden en productiemethoden zijn in werkelijkheid zeer divers.

De Verschillende Productiemethoden

De productie van wijnen gemaakt in amphora kan verschillende variabelen presenteren en is vandaag de dag sterk onderhevig aan experimentele benaderingen. In Italië is de tendens om de druiven te ontstemmen en de containers te vullen met most en schillen, vertrouwend op spontane fermentatie en proberen geen sulfieten en additieven te gebruiken. De fermentatiefase duurt over het algemeen een paar dagen, waarbij handmatig drukken kan worden gebruikt, d.w.z. de marc die naar de oppervlakte komt, wordt teruggebracht naar de most. Aan het einde van dit proces kan de maceratie op de schillen van de most enkele maanden doorgaan, wat een significante vrijgave van aromatische stoffen aanmoedigt.

In Georgië, waar de Qvevri-traditie tot op de dag van vandaag actief en vitaal is gebleven, wordt er een onderscheid gemaakt tussen:

• Kekheto-methode, waarbij de marc gedurende de hele vinificatie in de most blijft:
• Imereti-methode, met de aanwezigheid van ongeveer 10% van de marc zonder stelen;
• Kartli-methode, met ongeveer 30% van de marc aanwezig met de stelen.

Een belangrijke constante in de productie van amphora wijn is dus de totale of gedeeltelijke aanwezigheid van de marc in de most gedurende het hele fermentatieproces of langer, voor zowel wit als rood. Een fundamentele variabele is het type amphora-container dat moet worden gebruikt:

• Qvevri uit Georgië zijn grote containers met een gemiddelde capaciteit van 1.000 liter. Ze hebben geen handvatten en zijn aan de binnenkant bedekt met een laag bijenwas en aan de buitenkant met kalk. Ze zijn bedoeld om begraven te worden en worden vaak open gelaten om kooldioxide te laten ontsnappen;
• Tinajas geproduceerd in Spanje zijn niet groter dan 80 hl en zijn soms bedekt met een laag teer. Ze worden zelden begraven en zijn vaak gesloten met deksels;
• De grote kleipotten van Toscane, verbonden met de Impruneta-traditie. Toscaanse terracotta is poreus maar robuust, dus het hoeft niet bedekt te worden.

Naast deze variabelen zijn er nog veel anderen, en elke producent kan kiezen hoe hij de productiemethode implementeert, rekening houdend met de stijl die hij wil bereiken en, vooral, het type druif dat wordt gebruikt. Ribolla Gialla-druiven hebben bijvoorbeeld lange maceraties nodig om hun intense aromatische profiel tot uitdrukking te brengen, terwijl een rode druivensoort zoals Aglianico de neiging heeft om zeer gestructureerde expressies te produceren, zelfs als de periode van contact met de schillen wordt verkort.

Ontdek de bijzonderheden en unieke persoonlijkheid van de wijn die in amfora is gemaakt en online te koop is in de Callmewine-winkel en in de aanbieding voor een speciale prijs.